Wanneer we een dagje ouder worden, begint ook ons geheugen achteruit te gaan. Dat gebeurt geleidelijk aan. Je kan het vergelijken met een auto die, als je hem niet op tijd naar de garage brengt, begint te piepen en olie verliest. Met onze hersenen gebeurt eigenlijk iets soortgelijks. Als we ze niet actief houden, roesten ze wat vast. Daarom is het beter om dagelijks kleine activiteiten te doen die de radertjes helpen draaien. Zoals puzzelen!
En welke puzzels zouden dan het meest effectief zijn tegen hersenveroudering? Volgens verschillende studies zou een eenvoudige gewoonte als het oplossen van kruiswoordpuzzels dé beste remedie zijn tegen cognitieve achteruitgan. Dat wordt ook bevestigd door verschillende studies, specialisten en steeds meer wetenschappelijk bewijs. Volgende studies tonen dit aan.
De Fundación Pasqual Maragall, gespecialiseerd in onderzoek naar Alzheimer, verzekert dat kruiswoordpuzzels niet alleen een woordspelletje is, maar een complete mentale gymnastiek die het semantisch geheugen, de woordenschat en de mentale flexibiliteit op de proef stelt. Het gaat niet om tijdverdrijf, maar om het brein te dwingen synoniemen, associaties en combinaties te zoeken. Elke opgeloste definitie is een kleine neuronale overwinning. Het versterken van deze zogenaamde "cognitieve reserve" is een van de belangrijkste voordelen van dit soort oefeningen. Hoe groter die reserve, hoe beter we bestand zijn tegen ziekten als Alzheimer.
Een onderzoek van de Monash University in Australië onder meer dan 10.000 ouderen wees uit dat degenen die kruiswoordpuzzels oplosten of educatieve lessen volgden, 9% tot 11% minder kans hadden op het ontwikkelen van dementie.
Professor Joanne Ryan, hoofdauteur van het onderzoek, benadrukt dat het belangrijk is om de hersenen uit te dagen en ze niet op de automatische piloot te laten werken. “Het actief gebruiken van kennis kan een reële invloed hebben op het verminderen van het risico”, legt ze uit.
Ook Harvard Health Publishing bevestigt de doeltreffendheid van deze hobby. Dr. Andrew E. Budson, hoofd cognitieve en gedragsneurologie bij het Veterans Affairs Boston Healthcare System, verzekert dat het oplossen van kruiswoordpuzzels niet alleen het geheugen en het denkvermogen verbetert, maar ook helpt om de hersenveroudering te vertragen, iets wat van nature begint op te treden naarmate we ouder worden.
In een 18 maanden durend onderzoek gepubliceerd in NEJM Evidence vertoonden deelnemers die kruiswoordpuzzels oplosten een lichte verbetering in hun cognitieve tests, terwijl degenen die computerspelletjes speelden uiteindelijk achteruit gingen.
Dat we enkel moeten beginnen puzzelen op onze oudere dag is een verkeerde instelling. Je kan niet jong genoeg beginnen met je geheugen te trainen! Iemand die al lang traint vertoont tussen 0,5% en 1% minder krimp in belangrijke gebieden zoals de hippocampus en de hersenschors. Puzzelen is dus niet alleen een leuk tijdverdrijf maar heeft nog tal van andere voordelen...
Bronvermelding: van der Beyl, 2025
